Kuş gribi

Kuş Gribi

• Hastalık Avian influenza ve Tavuk vebası olarak da adlandırılmaktadır.
• Avian influenza virüslerinin sebep olduğu kanatlı hayvanların çok bulaşıcı ve öldürücü bir hastalığıdır.
• Kuş gribi, kümes hayvanlarını daha çok etkilemekle birlikte, bütün kanatlı hayvanlarda ve domuzlarda görülür.
• Hastalık ayrıca domuzlara, atlara, balina ve fok balıgına da bulasabilir.

Hastalık Hayvanlar Arasında Nasıl Bulaşır?

• Göçmen su kuşları (yaban ördeği, yaban kazı vb.) hastalığın yayılmasında çok önemli bir role sahiptir.
• Bazı kuşlar hastalığı hafif sekilde atlatabilmektedir.
• Hasta veya virüsü taşıyan kuşların gözyası, burun ve bogaz akıntıları ve dışkıları ile temas eden kanatlı hayvanlar hastalığa yakalanabilir.
• Hastalık hayvanlar arasında hızla yayılır ve kısa sürede bütün sürünün kitle halinde ölümüyle sonuçlanabilir.
• Kus gribinin kanatlı hayvanlardaki kuluçka süresi ortalama 3-5 gün civarındadır.

Hastalık İnsanlara Bulaşır mı ?

• Virüsün, normalde insanlar için hastalık yapıcı özelligi yoktur.
• Ancak, hayvanlarla korunmasız yakın temas olması durumunda insana bulasma olabilmektedir.
• Bugün için hastalığın, insandan insana bulasmadıgı kabul edilmektedir.
• Hasta veya hastalıktan ölmüş hayvanlarla yakın temasla,
• Hasta veya ölmüs hayvanların göz yasına, burun akıntısına, boğaz akıntısına ve dışkılarına temasla,
• Bu hayvanlara ait salgılarla ve dışkıyla kirlenmis yüzeylere ve eşyalara temasla,
• Hastalık etkeninin karıştığı havanın solumasıyla bulaşabilir.
• Kanatlı hayvan etlerinin veya yumurtalarının iyice pişirilerek yenmesiyle hastalık bulaşmamaktadır.

Hastalığın İnsanlardaki Belirtileri

• Ateş, öksürük, boğaz ağrısı, yaygın kas ağrıları, ve solunum güçlüğü gibi grip belirtileri,
• Bunların yanı sıra, kuş gribinde farklı olarak karın ağrısı ve ishal de görülebilmektedir.
• Kuş gribinin insanlardaki kuluçka süresi ortalama 2-5 gün kadardır.

Risk Grupları

• Koruyucu önlemleri almadan kanatlı hayvan yetiştiriciliği ile uğrasanlar ve kanatlı hayvanlarla teması olanlar.
• Özellikle, kanatlı hayvanlarla teması olan çocuklar.
• Koruyucu önlem almadan ölü hayvanları bertaraf edenler veya hasta hayvanları itlaf edenler.

Hastalık Kanatlı Hayvan Ürünlerinin Tüketilmesiyle Bulaşır mı?

• Kanatlı hayvan etlerinin, merkez iç ısıları 70 °C olacak şekilde veya ette pembe görüntü kalmayacak sekilde pişirilerek tüketilmesi halinde insanlara hastalık bulaşmamaktadır.
• Yumurtalar da 70 °C’de en az 5 dakika pişirildikten sonra yenmelidir.
• Zaten, bilinen pişirme (haşlama) yöntemleriyle bu durum saglanmaktadır.
• Ayrıca, her aşamasında veteriner hekim kontrolü bulunan, gerekli izinlerini almış ambalâjlı ve etiketli markalı ürünler için herhangi bir risk yoktur.
• Ancak, başka hastalıklar da bulaşabileceğinden, bütün etler her zaman iyice pişirildikten sonra tüketilmelidir.

Virüsün Çevre Şartlarına Duyarlılığı

• Virüs, 56 °C’de 3 saatte veya 60 °C’de 30 dakikada ölür.
• Formalin, iyot bileşikleri ve çamaşır suyu gibi dezenfektanlara dayanıksızdır.
• Bunlara ilâveten virüsün, gübrede düşük ısılarda en az 3 ay canlı kaldığı,
• Suda 22 °C’de 4 gün, 0 °C’de ise 30 gün canlılığını sürdürebildiği bilinmektedir.

Aşısı Varmıdır?

• H5N1 isimli kuş gribi virüsüne karsı su an için etkin bir aşı bulunmamakla birlikte, değişik merkezlerde aşı geliştirme çalışmaları devam etmektedir.
• Virüsün, mutasyon geçirme (genetik değişikliğe uğrama) yeteneğinin olması, aşı hazırlanmasındaki önemli engeldir.

Tedavisi Varmıdır ?

• Hastalıktan korunma ve/veya tedavi amacıyla antiviral ilâçlar kullanılmaktadır.
• Kuş gribi hastalığına yakalanmış veya bu hastalıktan ölen hayvanlarla korunmasız yakın teması olan kişilerden, hastalığın belirtilerini gösterenler en yakın sağlık kuruluşuna basvurmalıdır.

Korunma

• Kanatlı hayvan yetiştirilen kümeslerde çalışanlar eldiven, maske, gözlük takarak ve koruyucu elbise giyerek çalışmalıdırlar.
• Başta kanatlı yetiştiriciliğinde çalışanlar olmak üzere, herkes ferdî hijyen kurallarına uymalı,hayvanlarla temastan sonra eller sık sık, bol su ve sabunla iyice yıkanmalıdır.
• Kanatlı hayvan etleri ve yumurtaları iyice pişirildikten sonra tüketilmelidir.
• Kanatlı hayvan etlerinin pişirme öncesinde hazırlanması sırasında kullanılan bıçak ve kesme tahtası gibi malzemeler deterjanla yıkanmalıdır.
• Ayrıca, eller de etlerin hazırlanmasından önce ve sonra, yine bol su ve sabunla iyice yıkanmalıdır.
• Yumurtalara temastan sonra da yine eller yıkanmalıdır.
• Hayvan ölümleri olurken, hayatta kalan kanatlı hayvanlar kesilmemeli, bunların etleri kesinlikle yenmemeli ve bu etler buz dolabında saklanmamalı, imha edilmelidir.
• Kuş gribinden ölen hayvanların bertaraf edilmesi veya kuş gribi süphesiyle itlaf edilen hayvanların
  gerek itlafı gerekse ortadan kaldırılmaları sırasında gerekli koruyucu önlemler (eldiven, maske, önlük ve gözlük) alınmalıdır.
• Hasta ve ölmüş hayvanlarla temastan kaçınılmalıdır.
• Kanatlı hayvanların gözyaşına, burun akıntısına, boğaz akıntısına ve dışkılarına veya bunlarla kirlenen yüzeylere ve eşyalara temas edilmemelidir.
• Temas edilmiş ise eller bol su ve sabunla iyice yıkanmalıdır.
• Ölen kanatlı hayvanlar yakılarak veya derince açılan çukurlara gömülerek üzerlerine sönmemiş kireç
  dökülerek bertaraf edilmelidir.
• Hastalığın görüldüğü ülkelere veya bölgelere seyahat edilmesi halinde, kanatlı hayvan çiftliklerinden ve pazarlarından uzak durulmalıdır.
• ÇOCUKLARIN, KANATLI HAYVANLARLA OYNAMALARINA MÜSAADE EDiLMEMELiDiR.

UNUTMAYINIZ!

BU HASTALIKTAN KORUNMANIN EN ETKiN YOLU, KÜMES HAYVANLARI iLE YABANÎ KANATLI HAYVANLARIN TEMASININ ENGELLENMESiDiR.

Benzer Konular

• Kuş gribi ile ilgili efsaneler, gerçekler …